پرسش و پاسخ در باب روزه و روان

1392/4/17 0:0

سؤالات:

1)     با توجه به تجربیات علمی و عملی جنابعالی روزه داری باعث بروز، تشدید، بروز عوارض یا تداخل دردرمان كدامیك از بیماریهای روانی می گردد. 
2)     روزه داری برروی كدامیك از اختلالات روانی تاثیر مثبت دارد. 

 

پاسخ ها

سوال 1
دكتر خسروی زادگان
در اكثر بیماران روانی شدید بخصوص در دوره هایی كه علائم آنان تازه عود كرده است و شدت علائم افزایش یافته است مثل دوره حاد بیماریهای اسكیزوفرنی، اسكیزو افكتیو،اختلال دو قطبی واختلال افسردگی بعلت نیاز بیمار به مصرف دارو درچند وعده در طی روز روزه داری با درمان تداخل می یابد ولیكن در صورتیكه بیماری كنترل شود و علائم فروكش نماید درهمه موارد فوق در صورتیكه بتوان رژیم دارویی بیمار با مشورت روان پزشك مربوطه در دو نوبت افطاری و سحری خورده شود هیچگونه مغایرتی با روزه داری وجود ندارد . در بعضی از بیماران خاص كه با مصرف دارو در یك وعده دچار عوارض شدید دارو مثل كاهش خواب یا خواب آلودگی شدید، روزه داری عملی نیست . روزه گرفتن به تنهایی، باعث تشدید یا بروز عوارض در هیچكدام از اختلالات روانپزشكی نمی گردد . 
دكتر صدرایی
روزه داری به علت محرومیت از غذا به مدت طولانی میتواند باعث بروز تشدید، اضطراب، بیقراری، و اختلال كنترل ایمپالس، همراه با علائم سوماتوفورم گردد و در بیماران با مسائل سایكوسوماتبك، علائم جسمانی را بیشتر گرداند و بروز بیماریهای somatoform را افزایش دهد .
سوال 2
دكتر خسروی زادگان
روزه داری بر علائم خاص مثل افزایش تمایلات جنسی كه در بعضی اختلالات روانپزشكی مثل اختلالات شخصیت، اختلالات دو قطبی، اختلالات اسكیزو فرنی دیده می شود،تاثیر مثبت دارد .
دكتر صدرایی
از طرف دیگر روزه داری از طریق فعال كردن مكانیزم های دفاعی ناخودگاه و كم كردن علائم سایكوسوماتیك ناشی از اختلالات شخصیتی میتواند شانس علائم جسمی در بیماریهایی كه در افراد ایجاد گردد را كمتر گرداند، در ضمن محرومیت از خوردن و آشامیدن سبب تشدید بروز عوارض دارویی می گردد.
 

 
با همكاری:
دكتر فاطمه خسروی زادگان.   دكتر ویدا صدرایی 
 
 
 
روزه و روان
 
همانطور كه می دانیم امساك در غذا با امساك وپرهیز ازگناه همراه می شود و بصورت روزه درمی آید،عوامل ناسازگار چون اضطراب و نگرانی و خستگی تبدیل به آرامش می شود و گذشته از درمان جسم، روان درمانی نیز می گردد.
همانطور كه پیامبر اكرم و علمای علم اخلاق بیان داشته اند مفاسد و رذایل اخلاقی آدمها و هواها از اكل و بطن سرچشمه می گیرد، همچنانكه هبوط آدم در پی اكل بود و هبوط بنی اسرائیل نیز به دنبال درخواست غذاهای متنوع و رنگارنگ و اشتها آور بود و صعود و شجاعت و استقامت شخصیت هایی چون پیامبر اكرم (ص) و امام علی (ص) در اثر پرهیز و امساك از خوردن غذاهای متنوع و مداوم و پرخوری بود.
به گفته ربیع بن انس شیعه تا وقتی گرسنه است می تواند به حیات خود ادامه دهد و آنگاه كه سیر و فربه گردد از سیری می میرد . بدین سان آدمیان وقتی سرشار و مالامال از دنیا و تمایلات آن گردند دچار دلمردگی می گردنند. (به نقل از دكتر محمد شرقانی، روان شناسی اسلامی، ترجمه دكتر سید محمد باقر حجتی، چاپ تهران، دفتر نشریه فرهنگی 1363 و ص 205و 206)
روزه داشتن و دست كشیدن پیش از سیری و آهسته خوردن و سپاس، ازدستورهای واجب و مستحب نمونه هایی از بهداشت جسمی و روانی و طب پیشگیری اسلام است.
دكتر الكسیس كارل می گوید: فعالیت تطابقی تمام دستگاههای فیزیولوژیكی بدن، نفوذ بزرگی در رشد فرد دارد . میدانیم كه كار و فعالیت بجای اینكه دستگاههای بدن را بفرساید، به آنها نیرو و مقاومت بیشتری میدهد . بنابراین، تحریك اعمال بدنی و روانی مطمئن ترین وسیله برای بهتر كردن خصایص بافتی- شعوری است.
در ردیف بیماریهای روان تمام بیماریهای مربوط به دستگاه عصبی مثل بی خوابیها وضعف اعصاب و انواع سستی و ناراحتیهای روانی ناشی از اختلالات عصبی از قبیل وسواسها و فراموش كاریها قرار دارند .
طبق آمار دكتر ویونی از میان 50جواب ارسالی 38مورد حاكی از توفیق در درمان بود و در نصف حالت بیماری عود كرد . ودر دو مورد بیماری شفای نسبی ودر سه مورد شكست در معالجه گزارش شده است . تعداد درصد موفقیت در معالجه در بیماران عصبی معادل 90درصد بوده است .
روزه اراده را قوی می كند چنانچه بسیار دیده شده قبل از ماه رمضان،مردم در فكر گرفتن روزه هستند،آنهایی كه ضعف مختصری دارند یا كمی مریضند یا در فصل گرما و محیط گرم می باشند وبا تحیر روزه می گیرنداما وقتی چند روزی روزه گرفتند برای آنها ماه رمضان عادت خواهد شد بلكه از اتمام ماه مبارك رمضان ناراحت میشوند و این نیست مگر از راه قوی شدن اراده . جهاد اكبر است زیرا با این عمل بردشمن درونی پیروز گشته و خود آن مقدمه ای برای پیروزی بر دشمن بیرونی است ودر حقیقت ماه مبارك میدان نبرد بین حق و باطل و صحنه پیروزی بردشمن است وماهی می باشد كه اگر كسی بیدار شود یا بیدار باشد از خلائق رسته و به خدا می پیوندد وخود را درآن می سازد وبه خدایش عشق می ورزد و بی خبران را هم آگاه می سازد و قطع كنندگان را هم به خدا می پیوندد و خدایشان را هم بسیج می دارد،و این فریضه عواطف انسانی را تهیج مینماید .
 
استفتائات
 
طبق فتواوی موجود روزه از شخص دیوانه هر چند ادواری باشد خواه دیوانگی در تمام روز باشد یا قسمتی از روزباشد ونیز افرادمست و بیهوش قبول نیست . اما بنا بر احتیاط مستحب چنانچه از مستی به هوش آمده و قبلاً نیت روزه داشته،روزه اش را تمام كند و سپس قضای آن را بجا آورد و كسی كه از بیهوش به آید و قبلاًنیت روزه را داشته (احتیاط مستحب است كه )روزه اش را تمام كند و اگر قبلاًنیت روزه را نكرده قضایش را بجا آورد و روزه شخص خواب چنانچه فبل از خواب نیت روزه را داشته صحیح است اگر چنانچه تمام روز را خواب باشد .و برای شخص دیوانه قضایی وجود ندارد .


   
تعداد بازدید:   ۲۹۲۵

 


چاپ | ارسال به ايميل
< >