پرسش و پاسخ در باب روزه و قلب

1392/4/17 0:0

سؤالات

1-آیا جنابعالی افراد مبتلا به بیماریهای ایسكمیك قلبی را مجاز به روزه داری میدانید(با در نظر گرفتن عوارضی مانند سابقه آنژین صدری و مصرف داروها و...)
2-به نظر شما آیا بیماران مبتلا به پر فشاری خون مجاز به گرفتن روزه میباشند؟چه شرایطی را در این تصمیم گیری دخیل میدانید؟
3-آیا بیماران مبتلا به هیپرلیپیدمی با توجه به نوع و شدت آن مجاز به گرفتن روزه میدانید؟
4-توصیه جنابعالی به مبتلایان نارسایی قلبی با توجه به نوع و شدت آن راجع به روزه گرفتن چیست؟ چه شرایطی را در این تصمیم گیری دخیل میدانید؟
5-به افراد مبتلا به بیماریها ی دریچه ای قلبی و آریتمی و انواع آن كه منجر به عوارض خاصی نشده اند راجع به روزه گرفتن چه توصیه هایی دارید؟
6-با توجه به تجربیات علمی و عملی خود، روزه داری باعث بروز، تشدید، بروز عوارض و یا تداخل در درمان كدامیك از بیماریهای قلبی میشود؟ 


پاسخ ها

سؤال 1
دكتر اسماعیلی
درمورد بیمارانی كه مبتلا به آنژین صدری ناپایدار هستند و یا مبتلا به انفاركتوس میوكارد شده اند به هیچ وجه روزه داری جایز نیست مگر اینكه اینگونه بیماران فاز حاد بیماری را پشت سر گذارند و در بررسی های بعمل آمده مبتلا به نارسایی قلبی نباشند ودر ضمن درانجام تست ورزش حداقل 12 دقیقه بدون اختلال در تست ورزش كرده باشند درآن صورت چون میتوان دوباردرروز دارو گرفت روزه داری مضر به سلامتی قلب نخواهد بود در مواردی كه سن بیماران بالاست روزه داری به واسطه اینكه تشنگی و كاهش آب بدن موجب اختلال و ایجاد افزایش چسپندگی پلاكتی میشود روزه داری صحیح نیست.دكتر تابنده و دكتر نوابی اینگونه بیماران را از روزه داری منع میكنند.
دكتر زمانی
بستگی به مرحله ای از بیماری دارد كه در آن قرار دارد. 1-در مرحله آنژین پایدار مسئله ای نداردبه شرط اینكه با تعداد دفعات قرص (مثلاً سه بار در روز تداخل نداشته باشد ). 2-در مرحله آنژین ناپایدار و سكته حاد توصیه نمی گردد.
دكتر رضاییان
بلی شخصاً كلیه بیمارانی كه خواهان روزه داری هستند را منوط به مصرف كلیه داروها (معمولاًدر سه نوبت سحری،افطاری،شب قبل از خواب)تشویق به این امر مینمایم البته توصیه میگردد در صورت بروز هر گونه ناراحتی داروی مورد نیاز را فوراً مصرف نمود وبا متخصص قلب عروق مشورت نمود.
سوال 2
دكتر اسماعیلی
در مورد افراد مبتلابه پر فشاری خون در صورتی كه نیاز دریافت دارویی آنها بیشتر از دو بارر در روزنباشد و از سلامتی بقیه اعضاء بدن برخوردار باشند ممنوعیتی وجود ندارد.
دكتر تابنده
خیر وتغییر فشار خون با روزه بسیار شدید است و احتمال سكته های مغزی وجود دارد.
دكتر زمانی
بستگی به درجه فشار دارد اصلاً در فشار خونهای خفیف مشكلی وجود ندارد با توجه به اینكه با خوردن یك دوز قرص در 24 ساعت كنترل میشود در مرحله متوسط بستگی به دوز و تعداددارو داردو در فشار خون شدید توصیه نمیگردد.
دكتر طالبان
بنظر من افرادی كه مبتلا به پر فشاری خون از نوع خفیف بوده و هیچ گونه سابقه ای از كریز ( افزایش بحرانی فشار خون )درگذشته نداشته اند و با داروهایی كه یك بار در روز مصرف میشود كنترل میشوند منعی ندارد ولی چنانچه با كنترل چندین نوبت به فشار خون در روزهای اول روزه داری دچار نوسانات شدید فشار خون میباشند به آنها توصیه می كنم روزه نگیرند البته كسانی كه فشار بسیار بالا در محدوده شدید دارند اصلاً مجاز به گرفتن روزه نمیباشند.
دكتر نوایی
روزه داری را منوط به شكل دارو خوردن و دفعات آن دانسته اند.
دكتر رضائیان: برای بیمارانی كه stable هستند جایز است.
سوال 3
تمامی اساتید منعی برای روزه داری قائل نشده اند و دكتر طالبان اضافه كردند، با توجه به مطالعه هایی كه اینجانب در افراد روزه دار سالم نموده ام،مشخص گردید كه روزه سبب كاهش تری گلیسرید، كلسترول LDL به میزان معنی داری میگردد.روزه داری را در اینگونه افراد مفید دانسته هر گز آنها را از این واجب منع نمینایم.
سوال 4
دكتر اسماعیلی
بیماران مبتلا به نارسایی قلب به هیچ وجه صلاح نیست روزه دار باشند چرا كه عدم دریافت داروها و استرسهای ناشی از روزه داری موجب افزایش ضربان قلب و شدت نا رسا یی می شود.
دكتر تابنده
روزه داری را منع مینماید.
دكتر طالبان
با توجه به داروهای گشاد كننده عروق و دیورتیك مانند: كاپیتو پریل، لازیكس و …..در بیماران با نارسایی قلبی و اینكه خطر دهیدراتاسیون و نوسانات شدید فشار خون وجود دارد به این بیماران روزه داری را توصیه نمی نمایم.
دكتر نوابی
علایم وشدت آنها در تصمیم گیری دخیل است.
دكتر رضاییان
1-علاقمندی بیمار به روزه گرفتن
2- مصرف بموقع و كامل دارو ها طبق آنچه كه قبلاً گفته شد
3- باثبات بودن علایم بیمار
4- استراحت بیشتر در طول ماه رمضان.
سوال 5
دكتر اسماعیلی
در بیماران دریچه ای در صورتی كه شدت ضایعه به صورت خفیف تا متوسط روزه داری مانعی ندارد ولی در موارد ضایعات شدید بویژه اگر بصورت نارسایی دریجه ای باشد با توجه به اینكه بیماران ممكن است دارای درجاتی از نارسایی قلب باشند روزه داری خطر ناك است و در نهایت در مورد هر كدام از بیماران دریچه ای بر حسب شخص مورد نظر و نوع ضایعه قلبی باید بطور جداگانه تصمیم گرفت.
دكتر تابنده
اگر عارضه قلبی نداشته باشد تاثیری ندارد در غیر اینصورت ممنوع است.
دكتر زمانی
بستگی به نوع بیماری زمینه ای دارد چنانچه خفیف باشد مشكلی نیست در موارد شدید كه منجر به آریتمی و نارسایی شده باشد توصیه نمی گردد.
دكتر طالبی
بیماران دریچه ای اگر دچار نارسایی قلبی و علایم ایسكمی نباشد و همچنین افراد با آریتمی كه در زمینه بیماری مهم قلبی نمیباشد روزه داری را منع نمیكنم ولی اگر در اثر آریتمی یا بیماری دریچه ای یا بیمار دچار نارسایی باشد منع مینمایم.
دكتر نوابی
میتوانند روزه بگیرند.
سوال 6
عمده ترین بیمارانی كه دچار تشدید علایم میشوند بیماران با نارسایی قلبی و نیز بیماران با تنگی عروق كرونری كنترل نشده میباشند بویژه اگر در یكی دو سال اول بیماری باشند و بویژه اگر بیماران باتنگی عروق كروری تست ورزش مثبت داشته باشند.
بطور خلاصه باید گفت برای هر بیمار با توجه به شرایط منحصر به فرد خودش باید تصمیم گرفت و توصیه خوب این است كه هر بیمار قلبی قبل از روزه داری حتماً با پزشك خود مشورت داشته باشد. چرا كه عواقب و زیانهای آن خدانا كرده ممكن است غیر قابل جبران باشد.
دكتر تابنده:اصلاً تغییر در فرم تغذیه و ساعات و دفعات آن به دلیل تغییر در عادت و فیزیولوژی بدن برای بدن مضر است نه مفید. این ضرر در افراد سالم با فیزیولوژی طبیعی قابل تحمل و بیخطر خواهد بود ودر طول چندین روز عادت میكند. و همین مشكل هم بعد از ماه رمضان بوجود میاید كه باز هم طی چندین روز عادت خواهد كرد.پس روزه داری خود باعث اختلالی در فیزیولوژی بدن میگردد. كه بدن بیمار ممكن است قادر به تحمل آن نباشد و عوارض جبران ناپذیری ایجاد كند. از آنجاییكه خداوند رحمان دستوری كه باعث شود صدمه های به جان انسان بزند هر گز نداده است و برداشتهای اشتباه اجباردر روزه را بوجود میآورد كسی كه مشكل بیماری خاصی داشته باشد اگر روزه داری مشكلاتش را تشدید نماید كه احتمال ضرر وزیانی برود روزه داری برای او ممنوع خواهد گردید چون فقط سلامتی از واجبات است. پس كسانی كه فشار خون، دیابت، ایسكمی قلبی، نارسایی قلبی دارند یا در طول روز به دفعات دارو مصرف میكنند بهتراست از روزه داری صرفنظر كنند.
دكتر زمانی
ممكن است در ساعاتی از روز كه قند خون به حداقل میرسد بطور جبرانی تاكیكاردی رفلكسی ایجاد میگرددكه باعث كوتاه شدن طول دوره دیاستول و لذا كاهش پر شدن بطن ها شده ودر صورتی كه بیمار نارسایی داشته باشد تشدید گردد. اما بطور كلی روزه از این نظر كه كنترل ریسك فاكتورهای عروق كرونر كمك میكنند ( مثلاً بیمار سیگار نمیكشد یا به حداقل میرساند ) ویا چربیها به شرط رعایت غذا در سحری و افطار بهتر كنترل می شود.
دكتر طالبان
بیماریهای قلبی عروقی مثل فشار خون شدید، ایسكمی شدید و آریتمی ها به احتمال زیاد در اثر روزه داری تشدید خواهد شد.
دكتر نوابی و دكتر رضاییان
در صورت توافق با كاردیولوژیست هیچ كدام. 



با همكاری:
دكتراسماعیلی، دكتر تابنده، دكتر نوابی، دكتر طالبان، دكتر زمان و دكتر رضاییان.




روزه و قلب

دكتر الكسیس كارل فیزیولوژیست فرانسوی مینویسد:درروزه ابتدا گرسنگی و گاهی نوعی تحریك عصبی و بعد ضعفی احساس میشود. در عین حال كیفیات پوشیده ای كه اهمیت زیادی دارد به فعالیت میافتند:
با روزه قند كبد در خون میریزد، چربیهایی كه در زیر پوست ذخیره شده اند و پروتتئینهای عضلات وغددسلولهای كبدی آزاد میشوند و به مصرف تغذیه بافتها میرسند.
تمام اعضاء مواد خاص خودرا برای نگهداری تعادل محیط داخلی و قلب قربانی میكنند. بیماریهایی كه در این مبحث طبقه بندی شده اند شامل فشار خون شریانی و دوالی (واریس ) و زخم های واریسی (زخمهایی كه بر اثر دوالی تولید میگردد)وانفاركتوس میوكارد قلب (فقرالدم عضوی و موضعی در عضله وسط قلب كه منجر به سكته های قلبی میگردد)والتهاب حاد ریتین بی نظمی كامل حركات قلبی و تنگی سوراخ میترال و تنگی آئورت و غیره هستند.
طبق آمار دكتر ویونی از میان 27جواب رسیده 25مورد حاكی از موفقیت دراین نوع درمان و یك مورد عود بیماری ودریك مورد دیگر معالجه بی نتیجه بود. تعداددرصد موفقیت دراین گروه بیماریها معادل 29/96بوده است.
متخصصین كویتی موردی از یك رابدومیو لیز ناشی از هیپوكالمی بعلت خوردن شیرین بیان در طول ماه رمضان گزارش نموده اند. بیمار مرد 65ساله ای بوده است كه بدنبال مصرف شیرین بیان دچار هیپو كالمی شدید شده است هیپو كالمی با تغییرات واضح الكتروكاریو گرافیك و اختلالات واضح اسید و باز بود كه با رابدومیولیز همراه شده بود. بعد از درمان بیمار بهبود یافت اما نتیجه نهایی اینكه بیمار احتمالاً خطر بالقوه مصرف شیرین بیان حتی با مقادیر بسیار ناچیز دردوره كوتاه و دیورتیك تراپی همراه با فاكتورهای اضافی دیگر یعنی روزه در طول ماه رمضان هیپوكالمی ناشی از خوردن شیرین بیان را تشدید میكند.واین خود جای بحث دارد( 1 ).
ارتباط زمان ورزش و فاكتورهای خطر عروق كرونر درمردان بالغ كویتی طی یك سال مورد بررسی قرارگرفت كه 800نفر ارزیابی شدند كه سطوح كلسترول،سن،نسبت كلسترول به HDL، تری گلیسریدها، یوریك اسید،ضربان قلب،افزایش فشار خون سیستولیك و چاقی سنجیده شدند از نتایج چنین برآمد كه فعالیت ورزشی این عوامل خطرراكاهش می دهد كه در جوانان این كاهش بارزتری داشت.
به منظور بررسی تغییرات BPدر طول ماه رمضان پژوهشگران مراكشی نتایج منحنی آخرین تغییرات BPدرطول 24ساعت طی 3سال متوالی 97-1994در99بیمار هیپرتانسیو بررسی شد كه نشان دادندطی ماه مبارك رمضان PeaK زمان بیداری 2ساعت و خواب 1ساعت تاخیر داشت. بعد از این مطالعه نتایج چنین شد احتمالاًبیماران با هیپرتنشن اولیه عارضه دار نشده، روزه كاملاًتحمل میشود. تغییرات در فشار خون حداقل بوده و مربوط به تغییرات الگوی خواب، فعالیت و تغذیه است( 2 ).
در یك پژوهش نشان داده شده افزایش HDL پلاسماحدود 23% بعد از 4هفته از خوردن غذای زیاد (پرخوری ) رخ می دهد.تغییرات رژیم غذایی اثری برتركیب لیپوپروتئین ها مثل LDL،VLDL، LP(a) ویا برپارامترهای بیوشیمیایی یا BMI نداشت. پرخوری طولانی مدت درماه رمضان ( در غروب و سحر ) بوسیله افراد كاملاً تحمل میشود و یك روش غیر دارویی موثر در افزایش سطح HDL پلاسماست( 3 ).
در تركیه پژوهشی مبنی بر اثرات روزه بر بیماری های حاد عروق كرونری انجام شده است كه طی آن نشان داده شد كه روزه رمضان حملات بیماری حاد عروق كرونر قلب را افزایش نمی دهد. اگر چه در غذا نخوردن های طولانی كاهش تعداد ضربان های نبض مشاهده است ولی در روزهای اول این اثر مشاهده نشده است كاهش فشار خون نیز در روزهای اول غذا نخوردن بی اهمیت است ولی اگر غذا بمدت طولانی صرف نشد این كاهش مشاهده خواهد شد( 4 ).
در روزهای اول غذا نخوردن تغییری درالكتروكاردیوگرام مشهود نیست ولی پس از چند روزغذا نخوردن تغییراتی نظیر برادیكاری،كاهش دامنه كمپلكس ORS و موجT و انحراف به سمت راست محور QRS و موج T گزارش شده است (7 -5 ). در كل دلیلی جهت منع روزه داری در بیماران دریچه ای قلب و انواع خفیف بیماران كرونری وجود ندارد. آیا دهیدراسیون،تغلیظ خون و تغییرات متابولیك مختصری كه ممكن است در جریان روزه داری اسلامی ایجاد شود برای بیماران مبتلا به بیماریهای كرونری شدید مضر است؟ پاسخ به این سوال تحقیقات بیشتری را مطلبد.

به نقل از كتاب فقه و طب اثر دكتر فریدون عزیزی


استفتائات:

سوال: اینجانب مبتلا به سینه درد هستم و گاهی به ضعف غیر قابل تحمل مبتلا میشوم ودر عین حال راضی نمیشوم روزه را بخورم، آیا اگر با این حال روزه بگیرم صحیح است؟
جواب:اگر روزه باعث پیدایش مرض یا شدید شدن بیماری شود، صحیح نیست و باید روزه را افطار كند (آیت الله فاضل لنگرانی )

Reference:

1)Acher KN,Abdu TJ,Menon NK.Severe hyeoalemic rhabdomyolysis due to ingesion of liquorce during ramadan.Aust n 2 j Med 1989 Aug ; 19 (4):365-7.
2)Habbal R,azzouzil ,Aduank ,et al.Variation of blood pressure during the month of Ramadan, arch malcow vaiss 1998 Aug;91 (81):995-8.
3) Maislos M, abou-kabian Y.zuili I, et al.Gorging and plasma HDL-cholestrol the ramadan model.Eur J Clin nutr 1998 feb; 59 (2):127-30.
4) Temizhan A, Donderici O, Ouz D, Demirbas B. Is there any effect of Ramadan fasting on acute coronary health disease events? Int J Cardiol 1999 ;31:149-53.
5) Benedict FG,A study of prolonged fasting.Publication No,203 ,Washington DC ,Cornegie institute ,1915.
6) Drenick EJ, Swenseid ME, Blahd Wlt, et al.”Prolonged starvation as treatment for severe obesity”JAMA 187, 1964.
7) Theorellt , Kjellberg J,Patmblad J.”Electrocardigraphic changes during total energy deprivation (fasting )”.Acta med scand 203:13 ,1978.

 


   
تعداد بازدید:   ۶۲۹۲

 


چاپ | ارسال به ايميل
< >